‘लालीबजार’ को दबदबा, अरु संघर्षमा

काठमाडौं/ नेपाली चलचित्र उद्योगका लागि २०८३ सालको जेठ महिना निकै रोचक बनिरहेको छ । एकातिर केही चलचित्रले दर्शकको राम्रो साथ पाउँदै बक्स अफिसमा उत्साहजनक व्यापार गरेका भने अर्कोतिर नयाँ प्रदर्शनीमा आएका केही चलचित्रले हलसम्म दर्शक तान्न संघर्ष गर्नु परिरहेको छ । जेठ महिनाको चलचित्र बजारलाई हेर्दा दर्शकको रोजाइमा कथाबस्तु, प्रस्तुति र मौलिकताको महत्व बढ्दै गएको देखिन्छ ।
वैशाख अन्तिम साता प्रदर्शनीमा आएको ‘लालीबजार’ अहिले पनि चर्चाको केन्द्रमा रहेको छ । यम थापाको लेखन तथा निर्देशनमा बनेको यो चलचित्रले सामाजिक यथार्थ, युवापुस्ताको भोगाइ र समकालीन समस्यालाई प्रस्तुत गरेको छ । चलचित्रले प्रदर्शनको केही सातामै पाँच करोड ७० लाख रुपियाँभन्दा बढीको व्यापार गर्दै वर्षकै सफल चलचित्रमध्ये आफूलाई स्थापित गर्न सफल रहेको चर्चा चलेको छ । चौथो सातासम्म पनि देशभरका हलमा उच्च अकुपेन्सी कायम रहनु र कतिपय शो ‘हाउसफुल’ हुनु यसको लोकप्रियताको प्रमाण मानिएको छ । दर्शकले चलचित्रको कथा, अभिनय र प्रस्तुतिलाई सकारात्मक रूपमा लिएका छन् ।
जेठ महिनामा चर्चा कमाएको अर्को चलचित्र हो ‘परालको आगो’ । बैशाखमा प्रदर्शनमा आएको यो चलचित्र जेठसम्म आइपुग्दा पनि बलियो व्यापार गरिरहेको देखियो । लक्ष्मण सुनुवार निर्देशित यो चलचित्रले करिब ४ करोड २२ लाख रुपियाँको व्यापार गर्दै एक लाख ५० हजारभन्दा बढी टिकट बिक्री गरेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । सामाजिक यथार्थ र ग्रामीण जीवनको कथालाई समेटिएको यस चलचित्रमा प्रकाश सपुत, सौगात मल्ल र सुहाना थापाको अभिनयले दर्शकको ध्यान खिचेको देखिन्छ । समीक्षक र दर्शक दुवैले चलचित्रको कथाबस्तुलाई नेपाली समाजसँग नजिक रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन् ।
बैशाख २५ गते एकैसाथ प्रदर्शनमा आएका ‘मालती मङ्गले’ र ‘गुरु आमा’ ले भने अपेक्षाअनुसार दर्शक तान्न सकेनन् । ‘मालती मङ्गले’ प्रेमकथा र पारिवारिक भावनामा आधारित चलचित्र हो भने ‘गुरु आमा’ शिक्षा र सामाजिक चेतनाको विषयबस्तुमा केन्द्रित छ । दुवै चलचित्रले आफ्ना लक्षित दर्शक समूहबाट केही सकारात्मक प्रतिक्रिया पाए पनि बक्स अफिसमा उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गर्न सकेनन् । ‘मालती मङ्गले’ ले करिब ५१ लाख रुपियाँ हाराहारीको व्यापार गर्दा ‘गुरु आमा’ को कमाइ ३० लाख रुपियाँभन्दा कम रहेको देखिएको छ ।
जेठ १ गतेदेखि प्रदर्शनमा आएका ‘लाइफ ड्यामेज’ र ‘एक मुठ्ठी बादल’ ले पनि अपेक्षित चर्चा बटुल्न सकेनन् । दुवै चलचित्रले सीमित दर्शक पाएका छन् । उपलब्ध प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार ‘लाइफ ड्यामेज’ ले करिब २८ लाख रुपियाँको व्यापार गरेको छ भने ‘एक मुठ्ठी बादल’ को व्यापार पाँच लाख रुपियाँ हाराहारीमा सीमित रहेको देखिन्छ । चलचित्र क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार प्रचार–प्रसारको कमी, सीमित प्रदर्शन र बलिया प्रतिस्पर्धी चलचित्रका कारण यी चलचित्रले अपेक्षित सफलता प्राप्त गर्न नसकेका हुन् ।
जेठको दोस्रो सातादेखि ‘मितज्यू’ र ‘काजी’ जस्ता चलचित्र प्रदर्शनमा आए पनि उनीहरूले तत्काल ठूलो बजार प्रभाव पार्न सकेका छैनन् । केही हलमा यी चलचित्रले स्थिर दर्शक पाइरहेको वितरकहरूको भनाइ छ ।
समग्रमा हेर्दा जेठ महिनाले नेपाली चलचित्र उद्योगलाई एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ । दर्शक अब केवल चर्चित कलाकारका कारण हल पुग्ने अवस्था घट्दै गएको छ । उनीहरू कथामा नवीनता, समाजसँगको सम्बन्ध र मनोरञ्जनसँगै सन्देश पनि खोजिरहेका छन् । ‘लालीबजार’ र ‘परालको आगो’ को सफलताले राम्रो कथाबस्तु र सकारात्मक दर्शक प्रतिक्रियाले चलचित्रलाई लामो समयसम्म टिकाउन सक्ने प्रमाणित गरेको छ । अर्कोतर्फ, कमजोर प्रचार वा अस्पष्ट विषयबस्तु भएका चलचित्रले भने प्रदर्शनको शुरुमै कठिनाइ भोग्नुपरेको देखिएको छ ।
त्यसैले जेठ महिनाको चलचित्र बजारलाई सफल र असफल चलचित्रको सामान्य प्रतिस्पर्धाभन्दा पनि दर्शकको बदलिँदो मनोविज्ञान बुझाउने महिनाका रूपमा लिन सकिन्छ । नेपाली चलचित्र उद्योगले यही संकेतलाई आत्मसात् गर्दै गुणस्तरीय कथा, सशक्त प्रस्तुति र दर्शकको रुचिअनुसारका विषयबस्तुमा ध्यान दिन सके आगामी महिनाहरू अझ उत्साहजनक बन्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।