सम्पादकीय
नेपाली लोकतान्त्रिक आन्दोलनको लामो इतिहास बोकेको दल हो नेपाली कांग्रेस । कांग्रेस अहिले आन्तरिक असन्तुलन र गुटगत प्रतिस्पर्धाका कारण चुनौतीपूर्ण मोडमा उभिएको छ । मुलुकको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनलाई नेतृत्व दिएको यो दल स्वयंभित्र एकता कमजोर हुँदै गएको छ । त्यसको असर केवल दलमा मात्र होइन, समग्र लोकतान्त्रिक प्रणालीमै पर्ने खतरा देखिन्छ । त्यसैले आजको प्रमुख आवश्यकता व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर कांग्रेसलाई फुटबाट जोगाउनु र संगठनलाई सुदृढ एकतामा अघि बढाउनु हो ।
नेपाली कांग्रेसको इतिहास संघर्ष, बलिदान र लोकतान्त्रिक मूल्यका लागि गरिएको लामो यात्राको प्रतीक हो । राणा शासनविरुद्धको आन्दोलनदेखि पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्धको संघर्ष हुँदै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापनासम्म कांग्रेसको भूमिका निर्णायक रह्यो । समयसँगै दलभित्र गुटगत राजनीति, नेतृत्व प्रतिस्पर्धा र व्यक्तिगत स्वार्थहरू बढ्दै जाँदा संगठनात्मक एकता कमजोर हुँदै गएको देखिन्छ । विशेषगरी संकटका बेला कांग्रेसले देखाएको ऐतिहासिक नेतृत्व क्षमता अहिलेको आन्तरिक द्वन्द्वले छायामा पार्दै गएको छ । सरकार र प्रतिपक्ष दुवै भूमिकामा रहेको कांग्रेस आज जनताको भरोसा जोगाउन आवश्यक भएको अवस्थामा पुगेको छ । यदि दलभित्रको असन्तुलन बढ्दै गयो भने त्यसले न केवल संगठनलाई कमजोर बनाउँछ, बरु लोकतान्त्रिक अभ्यासप्रति नै प्रश्न उठ्ने अवस्था सिर्जना गर्न सक्छ ।
कांग्रेसलाई फुटबाट जोगाउन सबैभन्दा पहिला नेताहरूले व्यक्तिगत आकांक्षा र गुटगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर संस्थागत हितलाई प्राथमिकता दिन आवश्यक छ । नेतृत्व चयन प्रक्रियालाई पारदर्शी, विधिसम्मत र समावेशी बनाइए मात्र आन्तरिक असन्तोष घटाउन सकिन्छ । पार्टीभित्र नियमित संवाद र छलफलको परिपाटी मजबुत बनाउनुपर्छ । यहाँ फरक मतलाई विरोध होइन, विचारको सम्पत्ति मानिने वातावरण निर्माण गरिनुपर्छ । त्यस्तै, युवा पुस्ताको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्दै उनीहरूलाई निर्णय प्रक्रियामा समेट्नु आवश्यक छ, जसले कांग्रेलाई नयाँ ऊर्जा प्रदान गर्न सक्छ । इतिहासको सम्मान गर्दै वर्तमान चुनौतीलाई स्वीकार गर्ने र भविष्यलाई दृष्टिगत गरेर सामूहिक निर्णयमा पुग्ने संस्कार विकास गर्नु आजको अनिवार्य आवश्यकता हो । कांग्रेसका नेताहरूले बुझ्नुपर्ने मुख्य कुरा के हो भने संगठन कमजोर भए सबैको राजनीतिक भविष्य पनि कमजोर हुन्छ । त्यसैले व्यक्तिगत लाभभन्दा संगठनको दीर्घकालीन हितलाई प्राथमिकता दिनु नै आजको राजनीतिक बुद्धिमत्ता हो ।
कांग्रेसको भविष्य यसको एकतामै निर्भर छ । विगतमा जस्तै आज पनि यदि कांग्रेसले संकटको घडीमा एकताको सन्देश दिन सक्यो भने मात्र जनतामा विश्वास पुनःस्थापित हुन सक्छ । त्यसका लागि सबै तहका नेताहरूले आत्मसमीक्षा गर्दै सहकार्य र सहअस्तित्वको नीति अपनाउनुपर्छ । कांग्रेसलाई फुट होइन, एकताको बाटोमा अघि बढाउन सके मात्र कांग्रेसले आफ्नो ऐतिहासिक जिम्मेवारी पूरा गर्न सक्छ र लोकतान्त्रिक यात्रामा पुनः बलियो नेतृत्व दिन सक्छ । त्यसैले आजको आवश्यकता स्पष्ट छ कि व्यक्तिगत स्वार्थ त्यागेर कांग्रेसलाई एकताबद्ध राख्नु नै समयको माग हो ।
