चक्र प्रसाद पोखरेल
काठमाडौं/ अन्तर्राष्ट्रिय सम्पत्तिको रूपमा स्थापित समाज सुधारक, कवि, साहित्यकार महानन्द सापकोटाको वार्षिक जन्मजयन्ती भर्चुअल समारोह भव्यताले सम्पन्न गरिएको छ ।
शनिबार महानन्द सापकोटाको १२९ औं जन्मजयन्तीको अवसरमा अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज केन्द्र र जर्जिया च्याप्टरको संयुक्त आयोजनामा जुममार्फत विशेष कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको हो । अनेसास अध्यक्ष सर्वज्ञ वाग्लेको सभापतित्वमा सम्पन्न भएको उक्त कार्यक्रममा सापकोटाको साहित्यिक तथा सामाजिक व्यक्तित्वमाथि चर्चा गरिएको थियो ।
प्रा.डा. खगेन्द्रप्रसाद लुइटेल रहेको प्रमुख अतिथिका रुपमा रहेको सो कार्यक्रममा पदम विश्वकर्मा, महेशप्रसाद आर्डी, तीर्थ अधिकारी, राहिनी शर्मा सापकोटा, लालगोपाल सुवेदी, रमेश दाहाललगायतका साहित्यकारहरुको सहभागिता थियो । महानन्द सापकोटाका परिवारका सदस्य महेश प्रसाई, लुना सिटौला र डा. सञ्जीव सापकोटाको समेत सहभागिता थियो ।
प्रत्येक वर्ष जस्तै अनेसास केन्द्र कार्यालय र यसको जर्जिया च्याप्टरले अप्रिल २६ मा शनिबार सापकोटाको विरासत, राष्ट्रप्रतिको योगदान र आजको समाजले उनका धेरै कार्यहरूबाट के कसरी लाभ उठाउन सकिन्छ भन्ने कुरा मनाउन उक्त कार्यक्रम आयोजना गरिएको अनेसासका अध्यक्ष सर्वज्ञ वाग्लेले बताए ।
नेपाली भाषा साहित्यलाई माथि उठाउनमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिने व्यक्ति हुन् महानन्द सापकोटा । उनले जीवनभर नेपाली भाषाको सेवा गरिरहे । शिक्षा र चेतनाले मात्रै राष्ट्रको विकास हुने कुरा उनले बुझेका थिए । उनका साहित्यले पनि मुलुकको मौलिक चिन्तन र राष्ट्रिय भावना बोलेका छन् । प्रकृति चित्रण, राष्ट्रप्रेम र समाज सुधार उनका मुख्य विषय हुन् । कुसंस्कार कुरीति, अन्धविश्वास, असमानता एवम् लैङ्गिक र जातीय विभेद बिरुद्ध उनी लागिरहे ।
नारी उत्थान र शोषित पीडितको पक्षमा उनी सधैँ लागिरहे । समाज सुधारका लागि पनि उनी अहोरात्र खटिइरहे । मान्छे मान्छेबीच अमानवीय भेदभाव वा छुवाछुत विरुद्ध पूर्वमा चेतना जगाउने काम महानन्दले गरे । उनी जातीय अन्यायको निडर समर्थक थिए । उनी जातीय भेदभावलाई घृणा गर्थे । उनले विद्यालय बनाए र समाजले तल्लो जात ठान्ने मानिसहरूलाई भर्ना दिए । यसले उच्च जात ठान्नेहरूलाई रिस उठायो तर यसले उनलाई कुनै फरक पारेन । उनले तेह्रथुम, इलाम, झापा, सुनसरी, धनकुटामा जहाँ जहाँ बसे, सबै ठाउँमा विद्यालय बनाए ।
वि.सं १९५३ वैशाख ३० गते इलामको इरौँटार गा.वि.स. देवानछापमा पिता रामचन्द्र सापकोटा र आमा सरस्वतीका तेस्रो सन्तानका रूपमा जन्मिएका महानन्द सापकोटाको न्वारनको नाम जगन्नाथ हो । कसै कसैले यज्ञनिधि पनि भन्ने गरेको पाइन्छ । महानन्द नेपाली आकाशको एक चम्किलो तारा हुन् । नेपाल सरकारले उनको सम्मानमा हुलाक टिकट जारी गरेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय ब्रह्माण्ड समाजले बुध ग्रहमा रहेको एउटा खाडललाई उनको नाममा सापकोटा खाडलको नाम दिएको छ ।
