अनुसा थापा
राजनीतिक दल र अभियन्ताहरुले धमाधम आन्दोलनको घोषणा गरिरहेका छन् । मजदुरी गरेर खानेलाई यस्ता आन्दोलन वा अभियानले कति असर पर्ला ? दलहरुले सँधै आफ्नो फाइदाका लागि आन्दोलन गर्छन्, सर्वसाधारणले दुःख पाउँछन् । एकपछि अर्को आन्दोलनका कारण सर्वसाधारणदेखि व्यापारीसम्म वाक्कदिक्क भइसकेका छन् । एकातिर काम नपाइरहँदा र व्यापार ठप्प हुँदा यस्ता आन्दोलनले सर्वसाधारण र व्यापारीलाई झनै पीडित बनाएको छ ।
२०८१ को चैत १५ गते प्रसाईँको नेतृत्वमा भएको आन्दोलनले वितण्डा मच्चायो । व्यक्तिको सम्पत्तिमा त्यत्रो क्षति भयो । काठमाडौंमा कप्mर्यु जारी गर्नुप¥यो । त्यतिबेला पनि गरेर खानेहरु मर्कामा परे । गत भदौ २३ र २४ गते फेरि जेन–जीको आन्दोलन भयो । सो आन्दोलनमा देश नै खरानी बन्यो ।
आन्दोलनकारीहरुले निजी सम्पत्तिमा तोडफोड र आगजनी गरे । त्यस्तै, सरकारी सम्पत्ति ध्वस्त पारियो । हाल निजी संस्थाहरुले धमाधम कर्मचारी निकालिरहेका छन् । मुलुककै प्रतिष्ठित हायात होटलले समेत आफ्ना सबै कर्मचारीलाई कामबाट निकालेको छ । त्यहाँको मात्र सयौंको संख्यामा कर्मचारी बेरोजगार भएका छन् ।
अन्य संस्थाले पनि कर्मचारी निकालिरहेका छन् । जेन–जीको नेता बन्यो एउटा, तर दुःख त गरिखाने वर्गले पाए । उनीहरुलाई अब कसले रोजगारी दिने ? यो त एउटा उदाहरण मात्र हो । हरेक पटक आन्दोलन हुँदा सास्ती पाउने जनताले नै हुन् । देश र जनताको नाम लिएर देशलाई खरानी बनाइन्छ ।
जनतालाई अनाहकमा दुःख दिइन्छ । लगातारको आन्दोलनका कारण व्यापारीहरु समेत व्यापार छोड्न चाहिरहेका छन् । सधैँको बन्दहड्ताल, आन्दोलन, प्रदर्शनले पसल नै खोल्न डरमर्दो भएपछि उनीहरु विदेश पलायन हुने सोचमा पुगिसकेका छन् । नेपालको अर्थतन्त्र पछिल्लो पाँच वर्षदेखि डामाडोल अवस्थामा छ ।
व्यापारमा त सुख्खाराम नै लागेको छ । दशैं, तिहार, छठमा समेत व्यापार नभएको व्यापारीहरुको गुनासो छ । यस्तोमा आन्दोलन हुँदा व्यापारी त चुलुम्मै डुब्छन् । आम्दानी नहुँदा व्यापारीहरुले धमाधम सटर छोडेका छन् । हाल काठमाडौं उपत्यकाका अधिकांश सटर खाली भइसकेका छन् ।
अबको आन्दोलनपछि सो संख्या झन् थप हुने देखिएको छ । सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकार बन्नुअघि नेकपा (एमाले) सरकारमा थियो । खड्गप्रसाद शर्मा ओली प्रधानमन्त्री थिए । एमालेले अर्थतन्त्रको सुधारमा चासो देखाएन । अहिले त्यही एमाले अर्थतन्त्र सिध्याउन लागिपरेको आरोप लाग्ने गरेको छ ।
प्रसाईँ पनि त्यही नै हुन् । आफ्नो स्वार्थका लागि प्रसाईँले आन्दोलन गर्दै आएकोमा कुनै शंका छैन । सबै जना आ–आफ्नो फाइदाका लागि आन्दोलन गर्ने, अनि जनताचाहिँ कहाँ जाने ? व्यापारीहरुले महिनौंदेखि सटर भाडा तिर्न सकेका छैनन् । बैंकको ऋण चोखै छ । जनतालाई तनावैतनाव छ ।
नेताहरुलाई कुनै वास्ता नै छैन । उनीहरु जसरी हुन्छ शक्ति प्रदर्शनी गर्नमा केन्द्रित छ । अहिले कसैसँग पैसा छैन । जसका कारण घरजग्गा कारोबार ठप्पजस्तै बनेको छ । उता, शेयरको मूल्य पनि घटिरहेको छ । अर्थमन्त्री रामेश्वरप्रसाद खनालले केही दिनअघि जसरी पनि शेयर र घरजग्गाको कारोबार बढाउनुपर्ने बताउनुभयो ।
राजश्व नउठेपछि उनले त्यो कुरा बोल्नु भएको हो । उहाँले बुझ्नुपर्ने कुरा के भने, जनतासँग यतिबेला बिहानबेलुका छाक टार्ने पैसा छैन । बेरोजगारी छ, कसरी बिहानबेलुका पेट पाल्ने भन्नेमै जनता चिन्तित छन् । यस्तोमा ऐन संशोधनको के फाइदा ? ऐनले घरजग्गा र शेयर किन्ने हो र ?
के कारणले बजार डामाडोल स्थितिमा पुग्यो ? सरकारले यसमाथि अध्ययन गरेर त्यहीँअनुरुप कदम चाल्न आवश्यक छ । देशले यत्रो क्षति खेपिरहँदा सरकारले आन्दोलन गर्न रोक लगाउनुपर्छ । नत्र अहिले जति नेपालमै केही गरौं भनेर बसेका छन्, तिनीहरु पनि विदेश पलायन हुन्छन् ।
व्यापार व्यवसाय सबै बन्द हुन्छ । त्यहाँबाट उठ्ने राजश्व ठप्प हुन्छ । देशमा बेरोजगारी ह्वात्तै बढ्छ । भोकमरी लाग्छ । अर्थतन्त्र संकटमा पर्छ । एमाले र प्रसाईँले चाहेको यही हो । सरकार सचेत होस् । ओली अहिले प्रतिनिधिसभाको विघटनको विरोधमा आवाज उठाउँदै हिँड्नु भएको छ । आफैंले त्यसअघि विघटन गरेका विषयमा उहाँ चुइँक्क बोल्नु हुन्न । ओलीले २०७७ पुस ५ र २०७८ जेठ ८ गते विघटन गर्नुभएको थियो । त्योचाहिँ उहाँलाई गलत लागेन । आफूले गरे जे पनि ठीक भन्ने खालको दल हो एमाले ।
यता, प्रसाईँले २० लाखसम्मको ऋण मिनाहा हुनुपर्ने भनी बैंक तथा वित्तीय संस्थाका ऋणीहरुलाई उचालिरहनु भएको छ । बैंकमा भएको पैसा प्रसाईँको हो र ? प्रसाईँ आफैंले बैंकको अर्बाैं रुपियाँ ऋण नतिरेको भनिन्छ । अनि अरुलाई नतिर भन्दै उचाल्दै हिँड्नु उचित हो र ? त्यसै त बैंकहरु संकटमा छन् ।
बैंकको लगानी जोखिममा परेका छन् । बैंकले उठाउनु करोडमा छ, धितो बेच्दा केही लाख आउँछ । बैंक आफैं अप्ठेरो अवस्थाबाट गुज्रिरहँदा साँवा नै मिनाहा गर भन्ने भनाइ प्रसाइँको छ । साँवा मिनाहा ग¥यो भने बैंक टाँट पल्टिन्छन् कि पल्दिैनन् ? बैंक टाँट पल्टिनु भनेको लाखौं बचतकर्ता डुब्नु हो ।
प्रसाईँको नियत बैंक र बचतकर्ता डुबाउने र आफू उक्सिने हो । उहाँले आफ्नो स्वार्थका लागि आन्दोलन गर्दै हुनुहुन्छ । सबैले यो कुरा बुझ्न आवश्यक छ । चुनाव आउन अब तीन महिना मात्र बाँकी छ । एमाले र प्रसाईँ चुनाव हुन नदिन देशमा अशान्ति फैलाउन खोजिरहेका भन्ने आरोपको बीचमा रहेको अवस्था छ ।
एमालेलाई चुनावमा जाँदा नराम्ररी हार्ने डर छ । एमालेले हिजो सरकारमा बस्दा सिन्को भाँचेन । एनजिओ, सहकारी, निजी विद्यालय, कलेज, अस्पताललगायत सबैमा एमालेका नेता कार्यकर्ताहरुको लगानी रहेको बताइन्छ । एमाले पछिल्लो समय जनताको नजरमा नाङ्गिदै गएको छ ।
एमालेको दाउ अहिले पनि प्रतिनिधिसभा ब्यूँत्याएर सरकारमा जान पाइन्छ कि भन्ने हो । एमाले यस्तो दल हो कि, सरकारमा जान र देश लुट्न पाएन भने ‘पानी बिनाको माछा’ जस्तो भइहाल्छ । २०७९ सालमा भएको निर्वाचनमा काँग्रेस ८९ सीटसहित पहिलो दल बनेको थियो । पुष्पकमल दाहाल र ओलीले मिलेमतो गरेर काँग्रेसलाई प्रधानमन्त्री खान दिएनन् ।
जेन–जी आन्दोलनमा शेरबहादुर देउवा दम्पत्तिमाथि कुटपिट भयो । काँग्रेसले पहिलो दल भएर प्रधानमन्त्री नपाउँदा र सभापतिले कुटाइ खाँदासमेत चुनावमा जाने घोषणा गरेको छ । हारजित दुवैलाई स्वीकार्दै काँग्रेस चुनावमा जाँदा एमाले भने सडकमा रमिता देखाउन र देश डामाडोल बनाउनमा केन्द्रित रहेको भन्ने आरोपबाट मुक्त हुन सकेको छैन ।
ओली पटकपटक प्रधानमन्त्री हुनुभयो । ओलीका वरिपरि सुरक्षाको नाममा गुण्डागर्दी शैलीलाई प्रोत्साहन गर्ने कार्य भैरहेको आरोप लाग्ने गरेको छ । यता, पुष्पकमल दाहाल वाइसिएलको सुरक्षामा हिँड्नु भएको छ । उहाँहरुले सही काम गरेको भए, गुण्डाहरुको बीचमा हिँड्नुपथ्र्याे । गलत भएपछि डराउनु परिहाल्यो ।
आन्दोलन गरेर देश तहसनहस बनाउने र जनतालाई दुःख दिनेलाई सरकारले तत्काल समात्नुपर्छ । चाहे त्यो जो सुकै किन नहोऊन् ?
