निबन्धः साहित्यमा गुटबन्दी

नवीन पौड्याल साहित्य आफैंमा पवित्र हुन्छ । यसले देश समाज र मानवको कल्याण गर्दछ । यसले मानवतावादी चेतनालाई अघि बढाउन सहायकसिद्ध छ । साहित्य लेख्ने, पढ्ने र साहित्यिक व्यक्तिहरू अपराधी प्रवृत्तिका हुँदैनन् । साहित्यले जहिले पनि मानिसलाई सकारात्मक सोच र…

‘धागो’ले जोडेका मनका कुरा !

रिपन गौतम एउटा सफल निर्देशनमा निर्माण भएको चलचित्रको पटकथाले साधारण दर्शकको मनभित्र पनि जग्गा बनाउँछ अनि अटुट सम्बन्ध स्थापित गर्दछ । चलचित्रभित्र अभिनय गर्ने पात्रहरूसँग दर्शकको पारदर्शिता एकदमै निकट रहन्छ । नेपाली कथानक चलचित्र ‘धागो’ हेरेपछि मलाई एउटा भिन्नै किसिमको…

राज्यको बेवास्ताले धराशायी बन्दै पत्रकारिता

रमेश कुमार बोहोरा माननीय सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रीज्यू यो खुलापत्र कुनै संगठनको औपचारिक ज्ञापनपत्र होइन । यो देशभरका हजारौँ श्रमजीवी पत्रकार, साना लगानीमा सञ्चालित सञ्चारमाध्यम र स्वरोजगारमुखी मिडियाको दैनिकीसँग गाँसिएको पीडा, संघर्ष र राज्यद्वारा गरिएको दीर्घकालीन बेवास्ताको लिखित साक्ष्य…

हात्तीहरु फर्काऊ सरकार !

कौशल कुमार भट्टराई आज अलि भिन्न विषयमा लेख्न मन लाग्यो । अझ भन्नुपर्दा लेख्न बाध्य बनायो । मानवमा संवेदना हराएको महसुस भैरहेको अवस्थामा पशुहरुमाथि गरिने व्यवहारलाई लिएर लेख्नैपर्ने अवस्था सिर्जना भयो । मानवअधिकारको कुरा गरेर नथाक्ने हामी मानवले यहि जगतका…

सेतो दरबारमा एक दिन

डा. नवराज खतिवडा भक्तपुरको कौशलटारको ह्वाइट प्यालेस ब्याङ्क्वेट, अर्थात् सेतो दरबार भोज परिसरमा, हाम्रो तीन बजे भेट्ने सल्लाह थियो । फित्कौली प्रकाशनका लुइँ मास्टर र विमोचन हुन लागेको पुस्तकका लेखक भलादमी भोला र म गरी तीन जनाको त्रिशुल ठड्याउने साइत…

निबन्धः चार्वाक दर्शन अथवा प्रवृत्ति

मधुसूदन घिमिरे चारु+वाक् अर्थात् मीठो बोलीका अर्थमा चार्वाक् शब्द निर्माण हुन्छ । यो पौरस्त्य दर्शनमध्ये अत्यन्त भौतिकवादी दर्शन मानिन्छ । समग्र पूर्वीय दर्शन आस्तिक र नास्तिक गरी दुई वर्गमा विभाजित छन् । सामान्य अर्थमा आस्तिक भनेको ईश्वरको अस्तित्व स्वीकार गर्ने…

विश्वका विशिष्ट कथाः फाटेको जुत्ता

मूलः ग्राजिया देलेद्दा अनुवादः गोविन्द गिरी प्रेरणा एलिया अदालतमा बेकार बसिरहन्थ्यो । ती दिनमा मानिसहरू अदालतबाट टाढै बस्न रुचाउँथे । ठूलाठूला वकिल पनि सानातिना मुद्दा लिन बाध्य थिए । एलियाले त कुनै मुद्दा नै पाउँदैनथ्यो । तैपनि अदालत जान्थ्यो र…

हो म खोल्सा !

लक्ष्मण नेवटिया हो म खोल्सा, सानै भए पनि, मेरो आफ्नै छ गौरव, सम्मान । खोलामा मिसिएपछि हराउँछ, मेरो व्यक्तित्व–मेरो पहिचान ।१। ठूलो नाम पाएर के गर्नु ? मलाई प्यारो छ स्वतन्त्रता, खोलामा विलीन हुनु त, अन्ततः हो नै परतन्त्रता ।२।…

स्वार्थको आन्दोलन, दुःख पाउने जनता !

अनुसा थापा राजनीतिक दल र अभियन्ताहरुले धमाधम आन्दोलनको घोषणा गरिरहेका छन् । मजदुरी गरेर खानेलाई यस्ता आन्दोलन वा अभियानले कति असर पर्ला ? दलहरुले सँधै आफ्नो फाइदाका लागि आन्दोलन गर्छन्, सर्वसाधारणले दुःख पाउँछन् । एकपछि अर्को आन्दोलनका कारण सर्वसाधारणदेखि व्यापारीसम्म…

लेख्य केवरत भाषा साहित्यले १० वर्षको छोटो समयमै उचाई छोयो

धनबहादुर मगर केवरत पूर्वी तराईको मोरङ जिल्लाको दक्षिण क्षेत्रमा परापूर्व कालदेखि बस्दै आएको आदिवासी जनसमुदाय हो । केवरत समुदायको मौलिक पहिचानको ‘केवरत भाषा’ रहेको छ । यस समुदायको फरक खालको भेषभूषा, कला, संस्कृति, संस्कार रहेको छ । केवरतहरू प्रकृतिपूजा, धामीझाँक्री,…